یکی از گام های موفقیت در هر مسیری، سنجش و ارزیابی است.
سنجش و ارزیابی باعث میشود که اعتماد به نفس شما افزایش یابد. شما با آزمون دادن و تحلیل آزمون متوجه میشوید که در کدام درس و مبحث ضعف دارید و باید وقت بیشتری را به آن اختصاص دهید. تحلیل آزمونهای آزمایشی یک فرایند کلیدی است که به شما کمک میکند تا نقاط ضعف و قوت خود را به خوبی شناسایی کنید. از جمله سوالاتی که اکثر داوطلبین میپرسند این است که من آزمون میدهم اما پیشرفت نمیکنم، دلیلش چه چیزی میتواند باشد؟ و یا روش تحلیل آزمون را بلد نیستند. نحوه تحلیل آزمون به شما این امکان را میدهد که با بررسی دقیق پاسخها، علل اشتباهات خود را بیابید و راهکارهای بهبود را پیدا کنید.
ما در این مقاله به این سوال شما پاسخ میدهیم، همچنین صفر تا ۱۰۰ تحلیل آزمونهای آزمایشی را هم توضیح میدهیم. با ما همراه باشید تا با روشهای موثر و کارآمد تحلیل آزمونهای آزمایشی آشنا شوید و به موفقیت در کنکور نزدیکتر شوید.
فهرست مطالب
تحلیل آزمون چیست و چرا باید تحلیل آزمون انجام دهیم؟
تحلیل آزمون به معنای اختصاص دادن زمان برای بررسی تک به تک سوالات آزمون و یافتن نقاط ضعف و قوت بصورت کلی و جزئی بعد از شرکت در آزمون میباشد.
چرا تحلیل آزمون انجام دهیم؟ مهمترین نکتهای که باید به ذهن بسپارید این است که «تحلیل آزمون از خود آزمون مهمتر است». می توان گفت که هفتاد درصد یادگیری با آزمون از طریق تحلیل آزمون صورت می گیرد.
تحلیل آزمون از آن جهت اهمیت دارد که مطالب خوانده شده را تثبیت میکند و همچنین سبب یادگیری کامل مطالبی که آزمون دادهاید میشود
تحلیل آزمون کمک میکند که به اشتباهات خود پی ببرید و برای برطرف کردن آن تلاش و برنامه ریزی کنید
یکی دیگر از فواید تحلیل آزمون این است که میتوانید سوالات آزمون را طبقه بندی کنید، نکته برداری کنید و نکات تستهای جدید را بیاموزید.
آیا تحلیل آزمون از خود آزمون مهمتر است؟
این جمله که «تحلیل آزمون از خود آزمون مهمتر است» را نباید به این معنا گرفت که خود آزمون اهمیتی ندارد. آزمون و تحلیل، دو بخش از یک فرایند هستند.
آزمون به شما داده میدهد و تحلیل به شما میگوید با این داده چه کار کنید.
اگر آزمون بدهید و بعد فقط درصدتان را ببینید، اطلاعات زیادی را از دست دادهاید.
اما اگر بعد از آزمون بفهمید:
«من این مبحث را بلد نیستم.»
یا:
«این تیپ سؤال را بلد بودم ولی زمان زیادی صرف کردم.»
یا:
«سؤال را درست میدانستم اما به خاطر بیدقتی غلط زدم.»
آزمون به یک ابزار آموزشی تبدیل شده است.
بهترین زمان برای تحلیل آزمون
برای تحلیل آزمون لازم است شما تمرکز بسیار بالایی داشته باشید و اصلا احساس خستگی نکنید، پس بهتر است که پس از چند ساعت استراحت و تفریح فرایند تحلیل آزمون را شروع کنید.
بهتر است تحلیل آزمون را در همان روز آزمون انجام دهید و آن را به روز آینده موکول نکنید، زیرا شما باید تحلیل آزمون را با همان ذهنیتی که سر آزمون داشتهاید انجام دهید.
بهترین زمان، زمانی است که هنوز جزئیات عملکردتان در جلسه آزمون را به خاطر دارید و در عین حال آنقدر خسته نیستید که تحلیل را سطحی انجام دهید.
اگر آزمون طولانی بوده و خستهاید، میتوانید بعد از استراحت کوتاه شروع کنید و تحلیل را در چند بخش انجام دهید.
یک نکته مهم
تحلیل را آنقدر عقب نیندازید که چند روز بعد دیگر یادتان نباشد:
- چرا سؤال را رها کردید؟
- چرا گزینه خاصی را انتخاب کردید؟
- کجا زمان کم آوردید؟
- چه چیزی باعث بیدقتی شد؟
این اطلاعات برای تحلیل بسیار ارزشمندند.
قبل از تحلیل آزمون چه اطلاعاتی داشته باشیم؟
برای یک تحلیل دقیق، فقط پاسخنامه کافی نیست.
اگر بتوانید اطلاعات زیر را داشته باشید، تحلیل بسیار دقیقتر میشود:
اطلاعات | کاربرد |
پاسخهای ثبتشده | بررسی درست، غلط و نزده |
زمان پاسخگویی | پیدا کردن سؤالهای وقتگیر |
کارنامه | بررسی عملکرد کلی |
پاسخنامه تشریحی | پیدا کردن روش درست |
دفترچه آزمون | بررسی نوع و سطح سؤال |
میزان مطالعه هر مبحث | مقایسه مطالعه با نتیجه |
وضعیت ذهنی سر جلسه | بررسی عوامل غیرعلمی |
اگر آزمون آنلاین است و زمان پاسخگویی سؤالها ثبت میشود، از این داده هم استفاده کنید.
چگونه آزمونهای آزمایشی را تحلیل کنیم؟
یکی از مواردی که ذهن بسیاری از داوطلبان را به خود مشغول کرده و نمیتوانند به درستی پاسخی برای آن پیدا کنند، نحوه تحلیل آزمون است.
ما در این بخش از مقاله مدرسه ریاضی آلفا، تحلیل آزمون را بصورت گامبهگام برای شما توضیح دادیم.
گام اول: دریافت و مشاهده کارنامه
نتیجهی هر آزمون تجربهای عملی است که به شما برای رشد در آزمون بعدی کمک میکند زیرا شما با مشاهده کارنامه و درصدهایتان، ضعف خود را در درسهای مختلف و با تحلیل آزمون و بررسی سوالات، ضعف خود را در هر یک از مباحث درس خواهید دانست.
بسیاری از داوطلبان در همین مرحله متوقف میشوند و فکر میکنند تحلیل آزمون تمام شده است؛ اما این فقط آغاز کار است و عملا یک مرحله کوچک از تحلیل آزمون محسوب میشود. اگر از درصدها و یا رتبه خود رضایت ندارید، باید در مراحل بعدی دلیل آن را پیدا کرده و مشکل را رفع کنید.
گام دوم: بررسی درس به درس دفترچه آزمون و نحوه تحلیل هر نوع تست
یک دفتر برای تحلیل آزمون در نظر بگیرید و عنوان هر درس را بصورت جداگانه در صفحهای بنویسید.
همچنین میتوانید به جای نوشتن در دفتر تحلیل آزمون آنها را با سه رنگ متفاوت در دفترچه آزمون مشخص کنید.
شما برای تحلیل آزمون باید سوالات را به سه نوع تقسیم کنید:
- دسته اول: سوالاتی که پاسخ ندادهاید
- دسته دوم: سوالاتی که به درستی پاسخ دادهاید
- دسته سوم: سوالاتی که به نادرستی پاسخ دادهاید و سوالاتی که نتوانستید پاسخ دهید.
دسته اول سوالهایی که اصلا پاسخ ندادهاید
از میان سوالهایی که اصلا پاسخ ندادهاید بهتر است به سراغ سوالهای سادهتر، جذابتر و چالشیتر بروید.
همچنین میتوانید به سراغ سوالهایی که در هنگام آزمون در مدرسه عقب بودهاید یا این که خودتان مطالعه نکرده بودید بروید.
دسته دوم سوالهایی هست که درست پاسخ دادهاید
از کنار درسهایی که نقطهی قوت شماست و تعداد پاسخهای صحیحتان زیاد است به راحتی نگذرید و برای کشف روشهای خوبتان استفاده کنید و آن روش را در دفتر برنامهریزی یادداشت کنید
میدانیم علاقه ای به بررسی سوالاتی که پاسخ آن را درست داده اید ندارید، میتوانید یکی دو ماه پس از هر آزمون دوباره به سراغ سوالهایی که درست پاسخ دادهاید بروید و قبل از شروع مطالعه ی هر درس به این سوال ها پاسخ دهید شاید در این مدت، آموختههای قبلیتان را فراموش کرده باشید پاسخ به این سوال ها به شما نشان می دهند روی چه مواردی باید بیشتر تمرکز کنید.
دسته سوم و مهم ترین بخش سوالاتی که به نادرستی پاسخ دادهاید و سوالاتی که نتوانستید پاسخ دهید.
سوالهایی که اشتباه پاسخ دادهاید را باید باز هم تمرین کنید. روی این سوالها بلافاصله پس از آزمون تمرکز کنید، علت پاسخ اشتباه را پیدا کنید، موضوع را یاد بگیرید.
قبل از آزمونهای جامع و امتحانات مدرسه یک بار دیگر به سراغ این سوال های بیایید ببینید یکی دو ماه بعد میتوانید به این سوالها درست جواب دهید یا هنوز اشتباه پاسخ میدهید. اگر باز هم اشتباه پاسخ دادید باید بیشتر مطالعه کنید تا بالاخره یادگیری ناقص به یادگیری کامل تبدیل شود.
از اشتباههای خود عصبانی نشوید و قدر اشتباهات را بدانید، این اشتباهات شما را به درصد هدفتان میرساند. مهمترین کاری که برای یادگیری پس از آزمون میتوانید انجام دهید «یادگیری از پاسخهای اشتباهتان است»
گام سوم: یادداشت برداری از نکات مهم آزمون
یکی از روشهای ثبت نکات آزمون، نوشتن آنها در دفتر تحلیل آزمون است اما پیشنهاد ما این است که بجای آنکه وقت خود را صرف نوشتن همه نکات آزمون کنید میتوانید نکات درون دفترچه را مشخص کنید و فقط نکات بسیار مهم را در کتاب و یا جزوه خود بنویسید.
به هنگام نوشتن نکات، وسواس خود را کنار بگذارید و فقط نکات بسیار مهم را یادداشت کنید.
گام چهارم: پیدا کردن اشتباهات سرجلسه آزمون
مقدمات آزمون
مقدمات آزمون را میتوان شامل تغذیه نامناسب صبح آزمون، به موقع نرسیدن سر جلسه آزمون، استفاده از مداد یا ابزار نامناسب، نداشتن خواب کافی در شب گذشته و نداشتن تمرکز کافی دانست.
اشتباه در مدیریت جلسه آزمون
عدم آرامش در لحظه شروع میتواند باعث افزایش اضطراب شما و در نتیجه، از دست دادن حداقل چند تست شود، س ارامش خود را حفظ کنید و با اطمینان خاطر دفترچه را باز کنید.
سوالات را به همان ترتیبی که هست پاسخ بدهید تا سبب سردرگمی شما نشود، همچنین مارک دار کردن سوالات دشوار یا زمان بر را فراموش نکنید.
اشتباه در نحوه وارد کردن گزینه درست
سعی کنید پس از پاسخ به هر سوال آن را وارد پاسخبرگ کنید تا از جابهجا وارد شدن سوالات پرهیز شود.
در دفتر تحلیل آزمون یک صفحه جداگانه را به مباحثی که در آزمون به سوالات آنها پاسخ ندادهاید یا پاسخ شما غلط بوده است را اختصاص داده و اطلاعات را بصورت دقیق یادداشت کنید.
هرچه دقیقتر دلیل و مباحث سوالات غلط و یا نزده را وارد کنید، فواید بیشتری خواهد داشت، چون درادامه داوطلبان باید برنامهریزی کنند و هر روز چند دقیقه زمان بگذارند و اشکالات آزمون را مطالعه کنند.
آیا سوالهایی که درست زدیم ولی زمان زیادی گرفتند باید تحلیل شوند؟
حتماً.
این دقیقاً یکی از نکاتی است که خیلی از دانشآموزان نادیده میگیرند.
فرض کنید سؤال را درست زدهاید، اما سه دقیقه برای آن وقت گذاشتهاید. از نظر درصد، همهچیز خوب است؛ اما از نظر مدیریت زمان، ممکن است آن سؤال باعث شده باشد یک یا دو سؤال دیگر را از دست بدهید.
پس در تحلیل آزمون باید بین:
درست بودن پاسخ
و
بهینه بودن عملکرد
تفاوت قائل شوید.
تحلیل آزمون برای هر درس چگونه انجام شود؟
| درس | در تحلیل آزمون چه چیزهایی را بررسی کنیم؟ | اگر مشکل داشتیم چه کار کنیم؟ |
|---|---|---|
| ریاضی | ضعف مفهومی، تشخیص روش حل، محاسبات، بیدقتی و زمان صرفشده برای هر سؤال | مرور مبحث، حل تستهای تسلطی و تمرین تستهای زماندار |
| فیزیک | درک مفهوم، انتخاب فرمول مناسب، تشخیص مسیر حل، محاسبات و مدیریت زمان | مرور مفاهیم، حل تستهای متنوع و تمرین روشهای سریعتر حل |
| زیستشناسی | دقت در خواندن صورت سؤال و گزینهها، نکات ترکیبی، ارتباط بین مباحث و میزان تسلط بر متن کتاب | مرور دقیق کتاب درسی، بررسی گزینههای غلط و حل تستهای ترکیبی |
| شیمی | ضعف مفهومی، حفظیات، محاسبات، تشخیص روش حل و سرعت پاسخگویی | مرور بخش مربوط، حل تستهای آموزشی و تسلطی و تمرین محاسبات |
| دروس حفظی | میزان یادآوری مطالب، تشخیص گزینه درست، فراموشی نکات و بیدقتی | مرور هدفمند، تستهای مروری و بازخوانی قسمتهایی که بیشتر فراموش شدهاند |
اشتباهات رایج در تحلیل آزمون
فقط نگاه کردن به درصد و تراز
کارنامه نتیجه را نشان میدهد، نه علت نتیجه را.
تحلیل فقط تستهای غلط
تستهای درستِ شکدار، درستِ وقتگیر و نزدهها هم اطلاعات مهمی دارند.
کپی کردن پاسخنامه
نوشتن پاسخ تشریحی در دفتر بدون فهم علت خطا، تحلیل نیست.
نوشتن بیش از حد
دفتر تحلیل نباید تبدیل به دفتر جزوهنویسی شود.
تحلیل بدون اقدام
اگر بعد از تحلیل هیچ چیزی در برنامه شما تغییر نکند، تحلیل ناقص است.
مقایسه خود با دیگران
مهمترین مقایسه، مقایسه عملکرد فعلی شما با عملکرد قبلی خودتان است.
وسواس روی یک آزمون
یک آزمون ضعیف یا قوی بهتنهایی مسیر شما را تعیین نمیکند. روند چند آزمون اطلاعات قابلاعتمادتری میدهد.
بهترین روش تحلیل آزمون در یک نگاه
میتوانید کل فرایند را در این مسیر خلاصه کنید:
آزمون → کارنامه → دستهبندی سؤالها → علتیابی → تحلیل مباحث → تحلیل زمان → تعیین نقاط ضعف → برنامه اصلاحی → پیگیری در آزمون بعد
این چرخه باید مرتب تکرار شود.
آزمون بعدی فقط برای گرفتن یک کارنامه جدید نیست؛ باید فرصتی باشد برای بررسی اینکه آیا تغییراتی که بعد از آزمون قبلی ایجاد کردید، واقعاً نتیجه دادهاند یا نه.
و اما انتخاب بهترین آزمون آزمایشی
یکی از چالشهای بزرگی که داوطلبان کنکور سراسری دارند انتخاب بهترین آزمونهای آزمایشی است
انتخاب بهترین آزمون آزمایشی از آن جهت مهم است که اولا برای آن هزینه میکنید و ثانیا برای شرکت در آن زمانی صرف میکنید که بسیار ارزشمند است
یک از مواردی که باید در انتخاب آزمون های آزمایشی به آن توجه داشته باشیم انتخاب آزمونی است که بیشترین تطابق را از نظر تعداد سوالات، سطح سوالات، برنامه راهبردی و … داشته باشد و این را هم در نظر داشته باشید که سوالات باید توسط اساتید مجرب طراحی شود
ما در مطلب زیر بصورت کامل و مفصل به بررسی و مقایسه آزمونهای آزمایشی پرداختهایم برای تصمیمگیری بهتر در انتخاب بهترین آزمون های آزمایشی مطالعه مطلب زیر را از دست ندهید.
مطالعه بیشتر: مقایسه آزمونهای آزمایشی
جمعبندی
هرساله داوطلبان زیادی در آزمون های آزمایشی شرکت میکنند، برای آن برنامهریزی میکنند، درس میخوانند و حتی به بودجهبندی آزمون نیز میرسند اما باز هم از درصدهای خود ناراضی هستند و میگویند که هیچ پیشرفتی نداشتهاند، در این شرایط سوالی ذهنشان را درگیر میکند که چرا افزایش تراز و درصد ندارند.
دلیل این اتفاقات و پاسخ سوالات دانشآموزان فقط و فقط تحلیل آزمون است، ما در این مقاله به توضیح صفر تا 100 تحلیل آزمون های آزمایشی، فواید و چگونگی انجام آن پرداختیم تا به کاهش درگیریها و نگرانیهایتان در مسیر نسبتا دشوار کنکور کمک کنیم و شما را در مسیر موفقیت قرار دهیم.
اگر بازهم سوالی ذهنتان را درگیر کرده در قسمت نظرات آن را با ما در میان بگذارید تا پاسخگوی شما عزیزان باشیم.
