سال کنکور دوران سخت و حساسی برای دانش آموزان است، چراکه قرار است با رشتهای که در آن قبول میشوند، مسیر زندگیشان در آینده مشخص شود. بنابراین هر مسئلهای که در زمانهای عادی چیزهای معمولی هستند و نیاز به توجه و تمرکز ندارند ممکن است در این دوران به معضل بزرگی تبدیل شوند.
یکی از مهمترین و شایعترین این موارد، روابط عاطفی در سال کنکور است که در این دوران بین داوطلبان شکل میگیرد. در ادامه در مورد مسئله سرنوشتساز کنکور، مشکلات ناشی از روابط عاطفی داوطلبان و راههایی برای حلکردن آنها صحبت میکنیم. پس اگر شما کنکوری هستید یا کسی را در اطرافیان خود دارید که قرار است در این آزمون مهم و سرنوشتساز شرکت کند، با ما همراه باشید، به قول معروف «عاشقشدن امری طبیعی است و ممکن است برای هر کسی پیش بیاید»، پس این مطالب ممکن است زمانی مفید واقع شوند.
سه عامل مهم تضمینکننده موفقیت شما در کنکور
کنکور هم مانند هر آزمون دیگری نیازمندیهایی دارد. مانند یک ورزشکار که سالها صبر و تلاش میکند تا در مسابقات المپیک بهترین عملکرد را داشته باشد. داوطلبان کنکور هم سه سال پایانی دوران متوسطه را به تدریج به عنوان مرحلهای برای آمادگی برای آزمون نهایی (کنکور) طی میکنند. اما در سال کنکور همه چیز شکل جدیتری به خود میگیرد و داوطلبان باید عواملی را برای رسیدن به موفقیت مد نظر قرار دهند.
تلاش
اولین موردی که بررسی میکنیم، عامل تلاش است. از آنجایی که لازمه پاسخگویی به سوالات کنکور داشتن تسلط کامل به مباحث درسی است، پس داوطلب باید نهایت تلاش خود را به کار ببرد، ساعت مطالعه خود را به تدریج زیاد کند و بر تعداد تستهایی که روزانه میزند اضافه کند تا به سطح لازم برسد.
تمرکز
عامل مهم بعدی تمرکز است، که باید گفت برای موفقیت در هر کاری لازم و ضروری است. چیزهای زیادی وجود دارند که ممکن است تمرکز ذهنی داوطلب را به هم بزنند و بازدهی او را کاهش دهند. چراکه گاهی داوطلب مجبور است یک مبحث را بارها و بارها تکرار کند، اما باز هم آنطور که باید نتیجه مطلوبی نمیگیرد. یکی از این عوامل مختلکننده تمرکز روابط عاطفی است که قرار است در همین مقاله به آن بپردازیم.
تداوم
عامل بعدی که به اندازه دو مورد قبلی اهمیت دارد، تداوم است. همگی شما این بیت معروف را شنیدید که میگوید « رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود، رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود»، پیام این بیت همان تداوم داشتن و حفظ پیوستگی در انجام کارها است. از آنجایی که سال کنکور با فرازونشیبهای زیادی همراه است و برای داوطلبان طولانیتر از سالهای معمولی به نظر میرسد، پس بهتر است برنامه دقیق و جامعی داشته باشید و ساعات مطالعه را از کم شروع کنید و به تدریج اضافه کنید. مسئله مهم این است که به هیچوجه جا نزنید و اگر هم به دلایلی از برنامه خود عقب ماندید، به سرعت به آن برگردید.
روابط عاطفی در سال کنکور
همانطور که پیشتر در همین مقاله گفتیم عشق و عاشقی امری طبیعی است و ممکن است برای هر کسی پیش بیاید و دختر و پسر هم نمیشناسد. البته این رابطهها ممکن است به شکلهای مختلفی باشند. برای مثال شاید در ابتدای رابطه دو نفر – دختر پسر – تنها به عنوان رقیب درسی با هم دوست شوند و برای حل مسائل درسی به هم کنند و در واقع، به نوعی محرک پیشبرنده یکدیگر باشند و به هم انگیزه بدهند. اما مشکل از جایی شروع میشود که گاهی این رابطهها از این حالت درسی خارج شده و شکل عاطفی به خودشان میگیرند.
راهحل: البته داشتن رقیب درسی در سال آمادگی برای کنکور فکر خوبی است، چراکه دو نفر میتوانند طبق برنامهریزی پیش بروند و هر یک میتواند به دیگری انگیزه لازم برای ادامه دادن را بدهد. اما بهتر است این رقیب درسی از جنس مخالف نباشد تا از دردسرهای ناشی از روابط عاطفی احتمالی جلوگیری شود.
گاهی هم ممکن است این رابطه بین استاد و شاگرد یا مشاور و شاگرد شکل بگیرد. چراکه بسیاری از مشاورین و اساتید کنکوری همان داوطلبان سابق کنکور هستند که رتبه برتر بودند و به این مسیر برای کسب درآمد رو آوردند. البته هیچگونه قصد و نیت قبلی در این جور رابطهها وجود ندارد و در واقع نتیجه نوعی سوءتفاهم است. ممکن است در طول جریان مشاوره صحبتهای صمیمانه و عاطفی بین مشاور و شاگرد یا استاد و شاگرد پیش بیاید که از طرف شاگرد تخیلات عاشقانه ایجاد کند. شروع این توهمات همان و از دست رفتن فرصتهای طلایی مطالعه و عقبماندن از رقبا همان.
راهحل: به وجود آمدن این احساسات و توهمات چیزهای غریبی نیستند و میتوان انتظارش را داشت. پس چنانچه داوطلب در هر زمانی از این رابطه متوجه چنین مشغولیتهای ذهنی شد، به جای احساس نگرانی و اضطراب باید هر چه زودتر خودش را از آن حالت بیرون بکشد، واقعبینانه با مسئله برخورد و تمام توجهات و تمرکز خود را به درس معطوف کند.
آسیبهای احتمالی روابط عاطفی سال کنکور
گاهی داوطلبان برای اینکه خودشان را گول بزنند، روابط عاطفی این دوران (بین دو جنس مخالف) را با بهانههای مختلف توجیه میکنند. برای مثال میگویند رابطه ما فقط درسی است و در کنار رفع اشکال میکنیم. یا میگویند این تعامل به آنها انگیزه میدهد بیشتر درس بخوانند تا به قول معروف جلوی هم کم نیاورند. یا اگر هم این به قول آنها تعامل به رابطه عاطفی کشید باز هم برای خودشان توجیهاتی دارند و میگویند به خاطر کسی که دوستش دارند چندین ساعت بیشتر از قبل درس میخوانند تا با موفقیت خود او را خوشحال کنند.
اما همه – من جمله خود آنها – به خوبی میدانند در این مدت کمترین تمرکز را داشتند و هوش و حواسشان جای دیگری بوده است. در نهایت، زمانی به فکر میافتند و میفهمند که چطور با این توجیهات و خیالبافیهای واهی وقت گرانبهای خودشان را هدر دادند.
بررسی مشکلات ناشی از روابط عاطفی سال کنکور
حواسپرتیهایی که در این مدت به وجود میآیند پیامدهای متعددی دارند که در ادامه دو مورد از آنها را بررسی میکنیم: کاهش کمیت مطالعه و کاهش کیفیت مطالعه.
کاهش کمیت مطالعه
قطعا ما هم به خوبی میدانید که هر رابطهای به هر شکلی مسئولیتها و انتظاراتی را با خودش میآورد. وقتی به کسی وابستگی عاطفی پیدا میکنید، هر دو نفرتان نیاز دارید توجه و محبت طرف مقابل را داشته باشید. برای رفع این نیاز مجبور میشوید با هم تماس تلفنی داشته باشید و ساعتها وقت خود را به چتکردن با هم بگذرانید. البته امروزه با پیشرفت فضای مجازی مدت زمان این چتکردن حتی بسیار بیشتر از قبل شده است.
بنابراین نمیتوان انتظار داشت با کسی وارد رابطه عاطفی شد و دیگر سراغی از او نگرفت. البته نه تنها طرف مقابل، حتی خود شما هم این نیاز را احساس میکنید و نمیتوانید نسبت به آن بیتوجه باشید. بنابراین حداقل زمان به درس اختصاص داده میشود.
کاهش کیفیت مطالعه
همانطور که پیشتر گفتیم این روابط موجب کمشدن مدت زمان مطالعه میشوند، اما مشکل به همین جا ختم نمیشود. حواسپرتیهایی که در پی این رابطهها به وجود میآیند کیفیت مطالعه را هم به شدت پایین میآورند. چراکه در این رابطهها آرام و قرار از دو طرف گرفته میشود و چنان غرق در رویاپردازی میشوند که تا به خودشان میآیند میبینند مدت زمان زیادی گذشته و آنها حتی یک صفحه از کتاب را هم نتوانستند بخوانند.
مدیریت روابط عاطفی
تا به این جای مقاله با مسئله مهم آسیبهای ناشی از روابط عاطفی در طی سال حساس کنکور پی بردید و در کنار آن متوجه شدید نیازمندیهای داوطلب کنکوربودن چه است. در این قسمت راهکارهایی را به شما پیشنهاد میدهیم تا بتوانید از این مشکلات دوری کنید.
بسیاری از داوطلبان قبل از شروع سال کنکور هیچ تجربه عاطفی ندارند، پس بهتر است همین رویه را ادامه دهند و دوران عشق و عاشقی را به بعد از کنکور و قبولی در دانشگاه موکول کنند. در آن صورت میتوانند با خیال راحت و بدون دغدغه وارد رابطه عاطفی سالم و به دور از هیجان لحظهای و زودگذر شوند.
اما گاهی رابطه در دوران متوسطه و قبل از سال کنکور شکل میگیرد (و حتی گاهی به ازدواج هم ختم میشود)، در این صورت خود داوطلب و شریک عاطفی (همسر) او باید مسئله را به خوبی درک کنند و انتظاراتی که از هم دارند به حداقل برسانند. در این شرایط اولویت زندگی آنها باید هدف داوطلب و موفقیت او باشد.
کلام آخر
همانطور که گفتیم اجتناب از روابط عاطفی امری سخت و گاهی ناممکن است. حتی گاهی این روابط قبل از سال کنکور شکل گرفتند و نمیشود آن را نادیده گرفت، اما مدیریتکردن آن کاری ناممکن نیست. میتوانید چیزهایی را که خاطرات طرف مقابل را برایتان زنده میکنند در این ایام کنار بگذارید و به جاهایی که برایتان یادآور خاطرات شیرین گذشته است نروید. در واقع، اولویت اول این دوران باید درس و آیندهای باشد که در ذهن دارید.
سوالات متداول
- داشتن رابطه عاطفی در دوران کنکور چه آسیبی در پی دارد؟
قطعا روابط عاطفی انرژی ذهنی زیادی از داوطلب میگیرد و مانع از تمرکز درست او بر مطالعه میشود و هم به لحاظ کمی و هم کیفی بر درسخواندن او تاثیر منفی میگذارد.
- چگونه داوطلب کنکور باید روابط عاطفی خود را کنترل کند؟
از آنجایی که مهمترین عامل رو آوردن دانشآموزان به جنس مخالف احساس تنهایی است، به طوری که به ناچار و برای رهایی از این احساس به گوش و فضای مجازی متوسل میشوند که مقدمه شکلگیری این روابط هستند، به خانوادهها توصیه میشود توجه بیشتری به داوطلب و نیازهایش داشته باشند و با کمک مشاورین برنامه درسی مناسبی برایشان طرح کنند و اوقات استراحتشان را هم با حضور گرم و حمایتگرانه خودشان و تفریحات سالم پر کنند.
