آشنایی با سهمیه‌ها و تأثیر آن در قبولی داوطلبان

سهمیه در کنکور سراسری به‌نوعی امتیاز ویژه‌ای گفته می‌شود که به بعضی از داوطلبان کنکور تعلق می‌گیرد. این امتیاز باعث می‌شود تا این داوطلبان با کسب نمره پایین‌تر نسبت به داوطلبان بدون سهمیه، در دانشگاه قبول شوند.

هدف از اعمال سهمیه در کنکور، ایجاد فرصتی برابر برای تحصیلات عالیه برای داوطلبانی است که به دلیل شرایط خاص خود، از امکانات آموزشی کمتری برخوردار بوده‌اند یا در شرایط سختی زندگی کرده‌اند.

انواع مختلفی از سهمیه در کنکور سراسری وجود دارد که هر کدام قوانین و شرایط خاص خود را دارد.

بعضی از انواع سهمیه‌های کنکور سراسری عبارت‌اند از:

• سهمیه مناطق: این سهمیه به داوطلبانی که در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته زندگی می‌کنند، تعلق می‌گیرد.
• سهمیه ایثارگران: این سهمیه به ایثارگران، جانبازان، آزادگان، شهدا و خانواده‌های آنها تعلق می‌گیرد.
• سهمیه معلولان: این سهمیه به داوطلبان معلول و جانبازان جسمی و حرکتی تعلق می‌گیرد.
• سهمیه فرهنگیان: این سهمیه به فرزندان فرهنگیان تعلق می‌گیرد.
• سهمیه قهرمانان ورزشی: این سهمیه به قهرمانان ورزشی ملی و بین‌المللی تعلق می‌گیرد.

تأثیر سهمیه در قبولی داوطلبان

میزان تأثیر سهمیه در قبولی داوطلبان کنکور، به نوع سهمیه و رشتهٔ انتخابی آنها بستگی دارد. به طور کلی، سهمیه‌های مناطق و ایثارگران از جمله سهمیه‌های تأثیرگذار در کنکور هستند.

برای مثال، در سال 1402، داوطلبان سهمیه 25 درصدی ایثارگران می‌توانستند با 75 درصد نمره داوطلبان بدون سهمیه در همان رشته، در دانشگاه قبول شوند.

البته لازم به ذکر است که داوطلبان سهمیه‌دار هم باید از حداقل نمره لازم برای قبولی در هر رشته نمره لازم را کسب کنند.

نکات مهم در دفترچه انتخاب رشته

دفترچه انتخاب رشته حاوی اطلاعات ارزشمندی است که می‌تواند به شما در انتخاب رشته‌ای مناسب و مطابق با علایق و توانایی‌هایتان کمک کند. در اینجا به بعضی از نکات مهم در دفترچه انتخاب رشته اشاره می‌کنم:

• گروه آزمایشی: ابتدا باید گروه آزمایشی خود را در دفترچه پیدا کنید. گروه‌های آزمایشی شامل ریاضی، تجربی، انسانی، هنر و زبان‌های خارجی هستند.
• رشته‌های تحصیلی: در دفترچه لیست کاملی از رشته‌های تحصیلی در هر دانشگاه و مقطع ارائه شده است.

برای هر رشته، اطلاعاتی مثل موارد زیر وجود دارند:

• • ظرفیت پذیرش: تعداد دانشجویانی که هر دانشگاه در آن رشته پذیرش می‌کند.
  • محل تحصیل: دانشگاه و شهر محل تحصیل
  • شرایط و ضوابط پذیرش: شرایطی که برای قبولی در آن رشته لازم است، مثل نمره دروس خاص یا قبولی در آزمون‌های عملی
  • شهریه: هزینه تحصیل در آن رشته
  • آینده شغلی: فرصت‌های شغلی بعد از فارغ‌التحصیلی از آن رشته

به‌دقت این اطلاعات را مطالعه کنید و رشته‌هایی را انتخاب کنید که با علایق، توانایی‌ها و شرایط شما مطابقت داشته باشند.

• اولویت‌بندی رشته‌ها: بعد از مطالعه اطلاعات مربوط به هر رشته، آنها را به ترتیب اولویت خود مرتب کنید.
• انتخاب تعداد رشته: شما می توانید حداکثر 150 کد رشته را در فرم انتخاب رشته خود ثبت کنید. توصیه می‌شود که تعداد رشته‌هایی که انتخاب می کنید کمتر از 150 باشد، اما به‌اندازه‌ای باشد که شانس قبولی شما را افزایش دهد.
• انتخاب رشته‌های محلی: اگر تمایل دارید در شهر خودتان تحصیل کنید، حتماً رشته‌های محلی را در اولویت‌های خود قرار دهید.
• به‌موقع اقدام کنید: به زمان شروع و پایان انتخاب رشته دقت کنید و به‌موقع فرم انتخاب رشته خود را تکمیل و ارسال کنید.

بررسی دوره‌های مختلف در دانشگاه سراسری

• دانشگاه‌های سراسری در ایران دوره‌های مختلفی را در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ارائه می‌کنند. این دوره‌ها به لحاظ شیوه برگزاری، شهریه و تعهدات دانشجو به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند.
• روزانه: این رایج‌ترین نوع دوره در دانشگاه‌های سراسری است. دانشجویان روزانه از شهریه معاف هستند و از امکانات رفاهی مثل خوابگاه و سلف غذا بهره‌مند می‌شوند.
• شبانه: شهریه دانشجویان شبانه از دانشجویان روزانه کمتر است، اما از بعضی از امکانات رفاهی مثل خوابگاه محروم هستند.
• غیرانتفاعی: دانشگاه‌های غیرانتفاعی دولتی هستند، اما شهریه آنها از دانشگاه‌های دولتی بیشتر است.
• پیام نور: دانشگاه پیام نور یک دانشگاه نیمه‌حضوری است که دانشجویان در آن می‌توانند با مراجعه حضوری به مراکز آموزشی و یا به‌صورت غیرحضوری از طریق ارسال جزوه و انجام امتحان، واحدهای درسی خود را بگذرانند.
• مجازی: دوره‌های مجازی به‌صورت کاملاً غیرحضوری و از طریق اینترنت برگزار می‌شوند.

معرفی زیر گروه‌ها در دفترچه انتخاب رشته

در کنکور سراسری سال 1402، زیرگروه‌ها حذف شده‌اند و داوطلبان فقط با یک رتبه کلی در رشته مورد نظر خود پذیرفته می‌شوند.

در سال‌های گذشته، هر گروه آزمایشی به چند زیرگروه تقسیم می‌شد و هر رشته به یک زیرگروه خاص تعلق داشت. داوطلبان برای قبولی در هر رشته، باید در زیرگروه مربوط به آن رشته، رتبه قبولی را کسب می‌کردند.

حذف زیرگروه‌ها مزایای مختلفی دارد، از جمله:

• ساده‌تر شدن فرایند انتخاب رشته: داوطلبان با یک رتبه کلی می‌توانند برای تمامی رشته‌های یک گروه آزمایشی انتخاب رشته کنند، بدون اینکه نگران زیرگروه‌ها باشند.
• ایجاد عدالت آموزشی: با حذف زیرگروه‌ها، ضرایب دروس برای همه داوطلبان یکسان شده و شانس قبولی در رشته‌های مورد علاقه برای همه افراد به طور مساوی وجود دارد.
• کاهش اضطراب داوطلبان: داوطلبان در سال‌های گذشته به دلیل نگرانی از زیرگروه‌ها، استرس زیادی را متحمل می‌شدند. حذف زیرگروه‌ها این اضطراب را تا حد زیادی کاهش داده است.

تعداد انتخاب رشته و دانشگاه در انتخاب رشته و نحوه چینش

در کنکور سراسری 1405، داوطلبان مجاز به انتخاب حداکثر 150 کد  رشته و دانشگاه هستند.

نحوه چینش انتخاب رشته:

1. اولویت‌بندی: مهم‌ترین نکته در چینش انتخاب رشته، اولویت‌بندی درست رشته‌ها و دانشگاه‌ها است. به این معنی که در ابتدا باید رشته‌هایی را قرار دهید که به آنها بیشتر علاقه دارید و شانس قبولی‌تان در آنها بیشتر است.
2. دانشگاه‌های هم محل: سعی کنید تا حد امکان، رشته‌هایی را در یک دانشگاه هم محل انتخاب کنید. این کار از نظر هزینه‌ها و رفت‌وآمد به نفع شما خواهد بود.
3. دانشگاه‌های دولتی، غیرانتفاعی و آزاد: در انتخاب رشته، به نوع دانشگاه (دولتی، غیرانتفاعی یا آزاد) هم توجه کنید. شهریه دانشگاه‌های غیرانتفاعی و آزاد معمولاً بیشتر از دانشگاه‌های دولتی است.
4. محدودیت‌های انتخاب رشته: به محدودیت‌های انتخاب رشته هم دقت کنید. به‌عنوان مثال، بعضی از رشته‌ها فقط برای خانم‌ها یا آقایان مجاز است، یا بعضی از دانشگاه‌ها فقط در نوبت دوم یا شبانه دانشجو می‌پذیرند. در این مورد، به‌صورت ویژه از مشاوران تحصیلی مشاوره بگیرید تا با آگاهی کامل مشغول چینش و انتخاب رشته کنکور امسال شوید.

اشتباهات رایج در انتخاب رشته

در انتخاب رشته، بعضی اشتباه‌ها به دلیل عجله یا تصمیم‌گیری بر اساس یک معیار خاص اتفاق می‌افتند. شناخت این اشتباهات قبل از ثبت فرم می‌تواند به شما کمک کند انتخاب‌های دقیق‌تر و متناسب‌تری داشته باشید.